Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 01 New Charipinae records from Central Asia (Hymenoptera: Cynipoidea: Figitidae) گزارش گونه های جدید Charipinae (Hymenoptera: Cynipoidea: Figitidae) از آسیای مرکزی 349 358 133915 10.22034/jesi.45.3.1 EN Mar Ferrer-Suay Universitat de València, Campus de Burjassot-Paterna, Facultat de Ciències Biològiques, Bloc B, Departament de Zoologia, Dr. Moliner 50, E-46100 Burjassot (València), Spain Jesus Selfa Universitat de València, Campus de Burjassot-Paterna, Facultat de Ciències Biològiques, Bloc B, Departament de Zoologia, Dr. Moliner 50, E-46100 Burjassot (València), Spain Juli Pujade-Villar Universitat de Barcelona, Facultat de Biologia. Departament de Biologia Evolutiva, Ecologia i Ciències Ambientals, Secció Departamental de Zoologia i Antropologia Biològica. Avda. Diagonal 645, 08026- Barcelona, Spain Journal Article 2025 01 08 Previous studies on the Charipinae fauna in Central Asia are limited. Charipinae (Hymenoptera: Cynipoidea: Figitidae) specimens deposited in the Peter Starý personal collection from Central Asia have been revised. The material was collected from Azerbaijan, Uzbekistan, Tajikistan and Iraq. Eight species are identified: Alloxysta arcuata (Kieffer, 1902), A. brevis (Thomson, 1862), A. citripes (Thomson, 1862), A. consobrina (Zetterstedt, 1838), A. mullensis (Cameron, 1883), A. victrix (Westwood, 1833), Phaenoglyphis longicornis (Hartig, 1840), and P. villosa (Hartig, 1841). Among these, five species are reported for the first time in Uzbekistan, four in Tajikistan, two in Azerbaijan and two in Iraq. Habitus of some identified specimens are provided. This study enhances the understanding of the biogeographical distribution of these important hyperparasitoid wasps. مطالعات قبلی در مورد گونه‌های Charipinae در آسیای مرکزی اندک است. در این مطالعه، نمونه‌های Charipinae (Hymenoptera: Cynipoidea: Figitidae) که از آسیای مرکزی جمع‌آوری شده و در مجموعه شخصی Peter Starý نگهداری شده‌، مورد بازبینی قرار گرفتند. این نمونه‌ها از آذربایجان، ازبکستان، تاجیکستان و عراق جمع آوری شده بودند. این بررسی به شناسایی هشت گونه انجامید.Alloxysta arcuata (Kieffer, 1902) ، A. brevis (Thomson, 1862) ، A. citripes (Thomson, 1862)، A. consobrina (Zetterstedt, 1838)، A. mullensis (Cameron, 1883)، A. victrix (Westwood, 1833) ، Phaenoglyphis longicornis (Hartig, 1840) و P. villosa (Hartig, 1841). در این میان، پنج گونه برای اولین بار از ازبکستان، چهار گونه از تاجیکستان، دو گونه از آذربایجان و دو گونه از عراق گزارش شده است. زیستگاه برخی از نمونه‌های شناسایی شده ارائه شده است. این مطالعه، شناخت ما را در مورد پراکنش و جغرافیای زیستی این گروه زنبورهای هیپرپارازیتویید افزایش می‌دهد.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_133915_d0eb07584f47dd7fc717952bf0b7aff2.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 01 Temporal variations in Aphid- Parasitoid interactions on fruits crops in semi-arid region اثر تغییرات زمان روی روابط متقابل شته و پارازیتویید روی درختان میوه در منطقه نیمه خشک 359 371 134021 10.22034/jesi.45.3.2 EN Fatima Gagui Department of Biology, University Larbi Ben M’hidi Oum El Bouaghi, Algeria Malik Laamari Laboratory of ATPPAM, Department of Agronomy, Institute of veterinary and Agronomy Science, University of Batna, 05000, Algeria Souad Tahar-Chaouche Scientific and Technical Research Centre for Arid Areas (CRSTRA), Biskra, Algeria Abdelmoneim Tarek Ouamane Scientific and Technical Research Centre for Arid Areas (CRSTRA), Biskra, Algeria Journal Article 2024 09 10 The management of the biological control against aphids by parasitoids requires a deep knowledge of the specific diversity of the target insect in the target area, and understanding the interactions between pests and parasitoids within temporal variations. From April 2022 to Ocober 2023, using a checking method, aphids and their parasitoids on fruits orchard multi-speciecs of apple, pear, peach and apricot trees were collected on Ain Zitoun, Oum El Bouaghi, North Algeria. The first objectif is to evaluate the population dynamics of aphids and their Hymenopteran parasitoid. Secondly, an investigation of temporal effect on the degree of trophic specialization. This study reported that the parasitoid Lysiphlebus testaceipes was polyphagous and generalist for the most aphid species on studied trees but it presented a preference to Aphis pomi and Dysaphis plantaginea on apple trees within the optimal season. The parasitoid Diaeretiella rapae can be the specific agent for biological control against Myzus persicae on Peach trees, it representing 100% in 2022 and 56.25% in 2023 of parasitoids. The study showed an important presence of the secondary parasitoid species on apple and peach trees that can affect parasitoid efficiency to control aphids, hyperparasitism rate reaching more than 30% on peach and on apple and varied between 37.33% in 2022 and 1.77% in 2023. مدیریت کنترل بیولوژیک شته ها با استفاده از پارازیتوئیدها نیاز به درک و دانش عمیق از تنوع گونه ای دقیق حشرات هدف در منطقه مورد نظر و فهم نحوه تعامل بین آفات و پارازیتوئیدها در طی زمان دارد. در این مطالعه، با روش جمع‌آوری نمونه، شته‌ها و پارازیتوئیدهای آن در فاصله آوریل 2022 تا اکتبر 2023 روی درختان درختان سیب، گلابی، هلو و زردآلو در منطقه ام البواقی، عین زیتون در شمال الجزایر جمع آوری شد. هدف نخست این پژوهش، مطالعه پویایی جمعیت شته‌ها و بال‌غشاییان انگل بود. هدف دیگر، مطالعه تأثیر زمان بر میزان تخصص تغذیه‌ای بود. این بررسی نشان داد که زنبور Lysiphlebus testaceipes ، گونه ای پلی فاژ و عمومی روی گونه‌های شته در درختان مورد مطالعه بود، اما در فصل بهینه تغذیه از شته های Aphis pomi و Dysaphis plantaginea را روی درختان سیب ترجیح می دهد. Diaeretiella rapae می تواند عامل ویژه ای برای کنترل بیولوژیک شته Myzus persicae روی درختان هلو باشد، که در سال 2022 ، 100 درصد و در سال 2023، 56.25 درصد پارازیتوئیدها را تشکیل داد. این مطالعه حضور مهم گونه‌های هیپرپارازیتوئید را روی درختان سیب و هلو نشان داد که روی کارایی پارازیتوئیدهای فعال روی شته‌ها، اثر می‌گذاشتند. نرخ هیپرپارازیتیسم روی درختان هلو به بیش از 30 درصد می‌رسید در حالی که این میزان روی درختان سیب بین 37.33 درصد در سال 2022 و 1.77 درصد در سال 2023 متغیر بود.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134021_977d254e1d404c014913eb9069d20061.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 01 Diversity of Butterflies (Lepidoptera: Papilionoidea and Hesperioidea) of the South-Eastern Corner of Tsaghkunyats Mountain Ridge, Republic of Armenia تنوع پروانه‌های (Lepidoptera: Papilionoidea and Hesperioidea) گوشه جنوب شرقی خط الراس کوه تساغکونیاتس، جمهوری ارمنستان 373 379 133983 10.22034/jesi.45.3.3 EN Lilit Sargsyan Department of Biology, Khachatur Abovian Armenian State Pedagogical University, Yerevan, Armenia Noushig Zarikian Department of Invertebrate’s Ecology, Scientific Center of Zoology and Hydroecology, Yerevan, Armenia 0000-0001-8334-8413 Journal Article 2024 09 24 A study was conducted in the surroundings of Karenis village (South-Eastern corner of Tsaghkunyats Mountain Ridge) to document the composition of Papilionoidea and Hesperioidea species in the area. The specimens were collected in the spring, summer, and early autumn of 2021-2023. During the research, 149 specimens were collected, representing 40 species, belonging to five families. The findings indicated that most of these species were from the family Nymphalidae, while the fewest species represent Papilionidae and Hesperiidae, respectively. Nymphalidae was the most abundant, likely due to their ability to feed on a variety of plants. The rarest species was Melitaea persea (Kollar, 1850), and the most abundant was Pieris brassica (Linnaeus, 1758). Diversity indices were calculated for identified families. Accordingly, the Shannon–Wiener index (H′) value for the area was 3.521 in total, while different values recorded for each family were 0.637 (Papilionidae), 2.075 (Pieridae), 1.061 (Hesperiidae), 2.235 (Lycaenidae) and 2.589 (Nymphalidae). Although the study site showed decent butterfly diversity, it is among the poorer spots in the mountain range in terms of species richness. It seems that due to the rapid rate of urbanization and increasing population, species adapted to urban environments characterized by higher mobility and lower habitat specificity are prevalent in Karenis. مطالعه‌ای در اطراف روستای کارنیس (گوشه جنوب شرقی خط الراس کوه تساغکونیاتس) برای مستندسازی ترکیب گونه‌های Papilionoidea و Hesperioidea منطقه انجام شد. جمع‌آوری‌ها در فصول بهار، تابستان و اوایل پائیز 2021-2023 انجام شد. در طول تحقیق، 149 نمونه جمع‌آوری شد که شامل 40 گونه متعلق به پنج خانواده بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیشتر این گونه‌ها به خانواده Nymphalidae تعلق دارند، در حالی که کمترین گونه‌ها به ترتیب متعلق به Papilionidae و Hesperiidae بودند. احتمالاً Nymphalidae به دلیل توانایی آنها در تغذیه از گیاهان مختلف بیشترین فراوانی را داشت. نادرترین گونه Melitaea persea (Kollar, 1850) و فراوان‌ترین گونه Pieris brassica (Linnaeus, 1758) بود. شاخص‌های تنوع برای خانواده‌های شناسایی‌شده محاسبه شد. بر این اساس، مقدار شاخص شانون-وینر (H’) برای منطقه در مجموع 521/3 بود، در حالی که مقادیر ثبت شده برای هر خانواده 637/0 (Papilionidae)، 075/2 (Pieridae)، 061/1 (Hesperiidae)، 235/2 (Lycaenidae) و 589/2 (Nymphalidae) بود. اگرچه سایت مورد مطالعه، تنوع پروانه‌ای مناسبی را نشان داد، اما از نظر غنای گونه‌ای در میان نقاط فقیرتر این رشته کوه قرار دارد. به نظر می‌رسد با توجه به سرعت بالای شهرنشینی و افزایش جمعیت، گونه‌های سازگار با محیط‌های شهری که با تحرک بیشتر و تخصص زیستگاهی کمتر مشخص می‌شوند در کارنیس رایج هستند.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_133983_51dfa05749bd37106aebb79a09766c16.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 10 Thrips mazandarani sp. n. (Thysanoptera: Thripidae): a new species from the southern coast of the Caspian Sea, Iran تریپس Thrips mazandarani sp. n. (Thysanoptera: Thripidae): گونه‌ی جدیدی از سواحل جنوبی دریای خزر، ایران 381 386 131849 10.22034/jesi.45.3.4 EN Majid Mirabbalou Department of Plant Protection, College of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran Journal Article 2024 04 11 A new fern-inhabiting species, Thrips mazandarani sp. n., is described based on two specimens collected from Namak Abrud, Mazandaran province. This is the first thrips reported from fern in Iran. This species is easily distinguished from other 39 Iranian species of the genus Thrips by banded fore wings. گونه‌ی جدیدی از تریپس با نام Thrips mazandarani sp. n. (Thysanoptera: Thripidae) بر اساس دو نمونه جمع‌آوری شده از روی سرخس در نمک آبرود شهرستان چالوس، استان مازندران، توصیف می‌شود. این اولین تریپس گزارش شده از روی سرخس در ایران است. این گونه با دارا بودن بال‌های جلویی نواری به راحتی از 39 گونه ایرانی دیگر از همین جنس متمایز می‌شود.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_131849_3433d3607b8d8fe62200ebacd143b38c.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 25 Herbertiidae (Hymenoptera: Chalcidoidea): a family previously unrecorded in the Middle East Herbertiidae (Hymenoptera: Chalcidoidea) خانواده‌ای که تاکنون از خاورمیانه گزارش نشده است 387 392 133916 10.22034/jesi.45.3.5 EN Hossein Lotfalizadeh Insects Taxonomy Research Department, Iranian Research Institute of Plant Protection (IRIPP), AREEO, Tehran, Iran 0000-0002-7927-819X Ali Ameri Insects Taxonomy Research Department, Iranian Research Institute of Plant Protection (IRIPP), AREEO, Tehran, Iran Mohammadreza Nematian Insects Taxonomy Research Department, Iranian Research Institute of Plant Protection (IRIPP), AREEO, Tehran, Iran 0000-0002-7927-819X Journal Article 2024 11 08 During a faunistic study of mangrove habitats conducted between 2015–2019 along the Makran coast (southeastern Iran), we collected specimens initially classified under the former Pteromalidae (Hymenoptera: Chalcidoidea). These were identified as Herbertia wallacei Burks, 1959 (Hymenoptera: Herbertiidae). This represents the first record of H. wallacei in Iran and the first documentation of the family Herbertiidae in the Middle East. طی بررسی فونستیک جنگل‌های حرا در منطقه مکران در سواحل جنوب شرق ایران طی سال‌های 1394 تا 1398، نمونه‌هایی از خانواده‌ای که در گذشته تحت عنوان Pteromalidae (Hymenoptera: Chalcidoidea) شناخته می‌شد، جمع‌آوری شد. این نمونه‌ها با نام Herbertia wallacei Burks, 1959 از خانواده Herbertiidae شناسایی گردید. این نخستین گزارش H. wallacei از ایران بوده، همچنین حضور خانواده Herbertiidae در خاورمیانه برای اولین بار مستند می‌گردد.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_133916_9b58a636eca1afe47507fa6a1175a792.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 18 Induced Resistance in Bell Pepper by Trichoderma Harzianum T22 and Jasmonic Acid Against Frankliniella Occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) مقاومت القایی در فلفل رنگی به‌وسیله قارچ آنتاگونیست Trichoderma harzianum T22 و جاسمونیک اسید در برابر تریپس غربی گلخانه Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) 393 407 134032 10.22034/jesi.45.3.6 EN Ali Rezaei Department of Plantprotection, Faculty of Agriculture, Bu- Ali Sina University, Hamedan, Iran Mohammad Khanjani Department of Plantprotection, Faculty of Agriculture, Bu- Ali Sina University, Hamedan, Iran Shahram Farrokhi Biological Control Research Department, Iranian Research Institute of Plant Protection, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran Journal Article 2024 10 29 The western flower thrips (WFT), Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) is one of the important greenhouse insect pests with a wide host range. In this study, the effect of treating bell pepper with jasmonic acid (JA) (0.5 mM), Trichoderma harzianum strain T22 (Th) (10 ml per plant from 1×107 spore/ml suspension), and the jasmonic acid with T. harzianum (JA + Th) on the growth and physiological characteristics of the pepper plants, adult selection and oviposition preference (free-choice and no-choice tests), and the life table parameters of WFT were investigated. The experiments were carried out in constant environmental conditions at 25±1 °C, 65±5% RH, and L16: D8 photoperiod. Based on the results, all life table parameters of WFT showed a significant difference. The intrinsic rate of increase (r) for control and JA, Th, and JA + Th treatments were 0.1827, 0.1513, 0.1636, and 0.1332 (day-1), respectively. The net reproductive rate (R0) for the mentioned treatments was estimated as 22.53, 32.72, 38.99, and 25.62 (eggs/individual). The JA + Th treatment increased the growth and physiological characteristics of the pepper plants and had low nutritional quality for the pest. The results of this study can be used in the application of JA + Th treatment for integrated management programs of WFT. تریپس غربی گل، Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) یکی از آفات مهم محصولات گلخانه‌ای می‌باشد که دامنه میزبانی گسترده‌ای دارد. در این پژوهش، اثر تیمار گیاهان فلفل رنگی رقم لورکا، با هورمون اسید جاسمونیک (5/0 میلی‌مولار)، قارچ Trichoderma harzianum T22 (10 میلی‌لیتر سوسپانسیون اسپور با غلظت 107× 1 اسپور، به‌ازای هر گیاهچه) و تلفیق هورمون اسید جاسمونیک با قارچ تریکودرما (JA + Th) روی ویژگی‌های رشدی و فیزیولوژیک گیاه فلفل، میزان جذب و ترجیح تخم‌گذاری (آزمون انتخاب آزاد و غیرانتخابی) و پراسنجه‌های جدول زندگی تریپس غربی گل بررسی شد. کلیه مراحل آزمایش در شرایط محیطی ثابت دمای 1±25 درجه سلسیوس و رطوبت 5±65 درصد و شرایط نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی انجام گرفت. بر اساس نتایج، تمامی پراسنجه‌های جدول زندگی تریپس غربی گل تفاوت معنی‌داری را نشان داد. مقدار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) برای شاهد و تیمارهای JA، Th و JA + Th به ترتیب 1827/0، 1513/0، 1636/0 و 1332/0 بر روز و نرخ خالص تولیدمثل (R0) برای تیمارهای ذکر شده به ترتیب 22/53، 72/32، 99/38 و 62/25 نتاج ماده تخمین زده شد. تیمار JA + Th موجب افزایش ویژگی‌های رشدی و فیزیولوژیک گیاه فلفل شد و از کیفیت تغذیه‌ای پایینی برای آفت برخوردار بود. نتایج این بررسی می‌تواند در به‌کارگیری تیمار JA + Th برای برنامه‌های مدیریت تلفیقی آفت تریپس غربی گل مورد استفاده قرار گیرد.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134032_3190149c0897dd65c90f59687d04dceb.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 23 Population dynamic and damage of the Mealy Almond Aphid Hyalopterus amygdali on thirteen commercial cultivars of almonds in Chaharmahal and Bakhtiari Province, Iran بررسی تغییرات جمعیت و خسارت شته آردی بادام،Hyalopterus amygdali ، روی سیزده رقم تجاری بادام در استان چهارمحال و بختیاری، ایران 409 420 134022 10.22034/jesi.45.3.7 EN Fatemeh Momeni Shahraki Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran Majid Kazazi Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran Zarir Saeidi Department of Plant Protection, Chaharmahal and Bakhtiari Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shahrekord, Iran Babak Zahiri Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran 0009-0004-4310-2864 Journal Article 2024 09 04 Aphid Hyalopterus amygdali (Blanchard, 1840) is one of the important pests of almond in Chaharmahal and Bakhtiari province. Population fluctuation and damage caused by this aphid were studied during two years (2022- 2023) on thirteen commercial cultivars of almonds in this province. The study of population fluctuation showed that in both of the years, activity of the aphid was started on the almond trees in late April, and population peak was observed in May and June. The average density of aphid population in the first year of was higher than the second. In 2022, the cultivars Mamaei (42.71 aphids), Shahrood 13 (40.08 aphids), and Rabei (37.64 aphids) respectively had the highest average density of aphids per branch (sampling unit), whereas Shahrood 21 (7.14 aphids), Aidin (8.17 aphids), and Araz (10.63 aphids) had the lowest average density of aphids per branch, respectively. In 2023, the highest average density of aphids per branch was recorded on Shahrood 13 (46.42 aphids), Mamaei (41.68 aphids), and Rabei (20.42 aphids), whereas the lowest average density of aphids per branch was on Shahrood 21 (0.80 aphids), Araz (0.92 aphids), and Aidin (1.12 aphids). Based on cluster analysis which conducted based on the average population of the aphids and the average damage index, Shahrood 13 and Mamaei were classified as sensitive cultivars, whereas Shahrood 21, Aidin, and Araz cultivars were classified as resistant cultivars in both of the years. The use of resistant cultivars is recommended in the management of this pest. شته (Blanchard, 1840) Hyalopterus amygdali یکی از آفات مهم بادام در استان چهارمحال و بختیاری است. تغییرات جمعیت و خسارت این شته در مدت دو سال (1402- 1401) روی سیزده رقم تجاری بادام در این استان بررسی شد. نتایج بررسی تغییرات جمعیت شته نشان داد در هر دو سال نمونه‌برداری شته مورد بررسی فعالیت خود را از اواخر فرودین ماه روی درختان بادام شروع می‌کند و اوج جمعیت شته در هر دو سال در خرداد ماه است. میانگین تراکم جمعیت شته در سال اول نمونه‌برداری (1401) بالاتر از سال دوم بود. در سال 1401، رقم‌های مامایی (71/42 عدد شته)، شاهرود 13 (08/40 عدد شته) و ربیع (64/37 عدد شته) به‌‌ترتیب دارای بالاترین میانگین تراکم شته در واحد نمونه‌برداری (سرشاخه) و رقم‌های شاهرود 21 (14/7 عدد شته)، آیدین (17/8 عدد شته) و آراز (63/10 عدد شته) دارای کم‌ترین میانگین تراکم شته در هر سرشاخه بودند. در سال 1402 نیز بالاترین میانگین تراکم شته در هر سرشاخه روی رقم‌‌های شاهرود 13 (42/46 عدد شته)، مامایی (68/41 عدد شته) و ربیع (42/20 عدد شته) و کم‌ترین میانگین تراکم شته در واحد سرشاخه روی رقم‌‌های شاهرود 21 (80/0 عدد شته)، آراز (92/0 عدد شته) و آیدین (12/1 عدد شته) مشاهده شد. بر اساس تجزیه کلاستر که مبنای بررسی آن میانگین تغییرات جمعیت و میانگین شاخص خسارت در دو سال بود نیز رقم‌های شاهرود 13 و مامایی به عنوان رقم حساس و رقم‌های شاهرود 21، آیدین و آراز به عنوان رقم مقاوم طبقه‌بندی شدند. استفاده از ارقام مقاوم در مدیریت این آفت توصیه می‌شود.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134022_14db3b3c277969126b4066a6b7685933.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 01 Investigation of homozygosity and the number of sex alleles and its effect on productivity of colonies in 18th generation of Iranian honeybee (Apis mellifera meda) breeding plan بررسی هموزیگوتی و تعداد آللهای جنسی و تاثیر آن بر عملکرد کلنی های نسل هجدهم طرح جامع اصلاح نژاد زنبورعسل ایرانی 421 428 134019 10.22034/jesi.45.3.8 EN Heidar Zahedi Department of Aninmal Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran Rahimeh Sepehri Department of Aninmal Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran Gholamhosein Tahmasbi Honey bee Science Research Department, Research Institute of Animal Science, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran 0000-0003-1029-026X Journal Article 2024 10 01 The genetic mechanism of sex determination in honeybees has created limitations in breeding systems. In selective breeding populations, the possibility of increasing the homozygosity of sex alleles and producing diploid drones is higher. This leads to a decrease in the population and production of bees. The present study was conducted with the aim of investigating this and its effect on the population and honey production, on the colonies of the 18th generation of the country's comprehensive honeybee breeding plan. Based on the obtained results, the average homozygosity and number of sex alleles was respectively 20.08% and 4.98. The regression analysis of data showed that the homozygosity of sex alleles has a negative and significant effect on population (-0.07) and honey yield (-0.2). So that, with a one percent increase in homozygosity, 0.07 frames of population and 0.2 kg of honey production decrease. The correlation between homozygosity and population (-0.76) and honey production (-0.75) was negative and significant. The number of sex alleles has decreased by 3 alleles compared to the first generation of this population, but the decreasing trend has almost stopped from the eighth generation onwards. It seems that increasing the number of paternal colonies from 20 to 40 (in the middle of the project) had a positive effect on the number of sex alleles. Therefore, by continuously controlling homozygosity and preventing the decrease in the number of sex alleles in breeding populations, it is possible to prevent the decrease in colony performance. مکانیسم ژنتیکی تعیین جنسیت در زنبورعسل، محدودیتهایی را در سیستم های اصلاح نژادی بهوجود آورده است. در جوامع تحت انتخاب که آمیزش خویشاوندی در آنها انجام میشود، احتمال افزایش هموزیگوتی آللهای جنسی و تولید نرهای دیپلوئید بیشتر است. این امر منجر به کاهش جمعیت و کاهش تولیدات کلنیهای زنبورعسل میگردد. پژوهش حاضر با هدف بررسی این موضوع و تاثیر آن بر میزان جمعیت و تولید عسل، روی کلنیهای نسل هجدهم طرح جامع اصلاح نژاد زنبورعسل ایرانی انجام شد. براساس نتایج بهدستآمده، متوسط هموزیگوتی آللهای جنسی 08/20 درصد بهدست آمد. بر این اساس، تعداد آللهای جنسی در زنبورستان 98/4 عدد برآورد شد. تجزیه رگرسیونی متغیرهای مورد بررسی نیز نشان داد، هموزیگوتی آللهای جنسی تأثیر منفی و معنیداری بر میزان جمعیت بالغین (07/0-) و میزان تولید عسل (2/0-) دارد. به عبارت دیگر با افزایش یک درصد به هموزیگوتی، 07/0 قاب از جمعیت بالغین و 2/0 کیلوگرم از تولید عسل کم میشود. میزان همبستگی بهدستآمده بین هموزیگوتی و صفات جمعیت (76/0- ) و تولیدعسل(75/0- ) نیز منفی و معنیدار بود. تعداد آللهای جنسی در مقایسه با نسل اول این توده کاهش 3 آللی را داشته است ولی از نسل هشتم به بعد روند کاهشی تقریبا متوقف شده است. بنظر میرسد افزایش تعداد کلنیهای پدری از 20 به 40 عدد (در اواسط طرح) نقش مثبتی در این زمینه داشته است. لذا با کنترل مداوم هموزیگوتی و جلوگیری از کاهش تعداد آللهای جنسی در جوامعی که کار اصلاح نژادی در آنها انجام میشود میتوان از کاهش عملکرد کلنیهای زنبورعسل جلوگیری نمود.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134019_49d5a644eafc860340c26fcebd95a65f.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 01 The sublethal effects of thiamethoxam-lambda cyhalothrin on the population growth performance of greenhouse whitefly, Trialeurodes vaporariorum, and its parasitoid, Encarsia formosa, under laboratory conditions اثرات زیرکشندگی تیامتوکسام-لامبدا سای‌هالوترین روی فراسنجه‌های رشد جمعیتی سفید بالک گلخانه Trialeurodes vaporariorum و زنبور پارازیتوئید آن، Encarsia formosa ، در شرایط آزمایشگاهی 429 444 134028 10.22034/jesi.45.3.9 EN Sevda Dadras 1. Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran Fariba Mehrkhou Urmia University Remzi Atlihan Yuzuncy yil University, Van, Turkey Maryam Forouzan Agricultural and Natural Resources Research Center of West Azarbaijan, AREEO, Urmia, Iran Journal Article 2024 07 31 The greenhouse whitefly, Trialeurodes vaporariorum Westwood (Hemiptera: Aleyrodidae), is one of the most important pests of vegetables and ornamental plants. In this research, the effects of sub-lethal concentration (LC30) of thiamethoxam-lambda cyhalothrin (TLC) on the biological properties, life table parameters and population projection of T. vaporarium and its parasitoid, Encarsia formosa, Gahan were studied at controlled conditions (25 ±2 ℃, R.H. 60 ±10 % and a photoperiod of 16:8 h (L:D). Bioassays were conducted by dipping tomato leaves containing third-instar nymphs of the greenhouse whitefly in the obtained LC30 concentration of TLC. The life table data were analyzed using the computer program, TWOSEX–MSChart, based on the age-stage, two-sex life table theory. The results showed that the sublethal concentration of the above-mentioned insecticide had an impact on the population growth of greenhouse whiteflies by shortening their development time and adult lifespan, reducing their fecundity. The LC30 concentration of TLC had also negative effects on the life history and life table parameters of E. formosa. The results illustrated that the sublethal concentration of TLC resulted in prolonged developmental time, decreased adult longevity, survival rate, and population growth parameters of E. formosa. The population projection results were in accordance with the population growth parameters of the greenhouse whitefly and E. formosa. We concluded that TLC should not be used in integrated pest management programs where E. formosa exists. سفید‌بالک گلخانه، Trialeurodes vaporariorum Weswood، یکی از مهم‌ترین آفات گیاهان زینتی، سبزی وصیفی می‌باشد. در این پژوهش، اثرات زیرکشندگی تیامتوکسام-لامبدا سای‌هالوترین روی ویژگیهای زیستی، فراسنجه‌های جدول زندگی و پیش‌بینی روند رشد جمعیتی سفیدبالک‌گلخانه و زنبور پارازیتوئید آن، Encarsia formosa Gahan ، تحت شرایط کنترل‌شده 2±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10±60 درصد و دوره روشنایی به تاریکی 8:16 ساعت بررسی شد. زیست‌سنجی به روش فروبردن برگ‌های گوجه‌فرنگی حاوی پوره‌های سن سوم سفیدبالک گلخانه در غلظت زیرکشنده LC30 تیامتوکسام-لامبدا سای‌هالوترین صورت گرفت. داده‌های حاصل از جدول زندگی، با استفاده از برنامه TWOSEX–MSChart و بر اساس تئوری جدول زندگی دو جنسی سن-مرحله رشدی تجزیه شدند. نتایج نشان داد که غلظت زیرکشنده حشره‌کش مزبور، ویژگی‌های زیستی و رشد جمعیتی سفید‌بالک گلخانه را با کاهش طول دوره مراحل نابالغ، کاهش طول عمر حشرات کامل، میزان باروری و کاهش فراسنجه‌های رشد جمعیتی تحت تاثیر قرار داد. همچنین غلظت زیرکشنده تاثیر منفی بر طول دوره زیستی و جدول زندگی زنبور پارازیتوئید داشت. به‌طوری‌که منجر به تاخیر رشد و نمو مراحل نابالغ، کاهش طول عمر حشرات کامل، کاهش نرخ بقا و فراسنجه‌های رشد جمعیتی گردید. نتایج حاصله از پیش‌بینی روند جمعیتی همسو با نتایج فراسنجه‌های رشد جمعیتی بود. نتیجه نهایی حاصل از این پژوهش نشان داد که تیامتوکسام-لامبدا سای‌هالوترین نباید در برنامه‌های مدیریت تلفیقی سفیدبالک گلخانه در مواردی که عامل بیولوژِیک زنبور پارازیتویئد وجود دارد، مورد استفاده قرار گیرد.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134028_a9ad4dae43ce90fcbe85ef5437c7feb9.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 21 Acaricidal Effect of Several Plant-Based Pesticides and Oils on the Date Palm Spider Mite, Oligonychus afrasiaticuc (Acari: Tetranychidae) اثر کنه‌کشی چند آفت‌کش و روغن گیاهی روی کنه تارتن خرما،Oligonychus afrasiaticus (Acari: Tetranychidae) 445 453 131982 10.22034/jesi.45.3.10 EN Mohammad Ali Mirhosseini Department of Plant Protection, College of Agriculture and Natural Resource, Persian Gulf University, Bushehr, Iran Fariba Sohrabi Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, and Natural Resources, Persian Gulf University 0000-0002-9110-9858 Mohammad Amin Kohanmoo Department of Plant Breeding, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Persian Gulf University, Bushehr, Iran Journal Article 2024 08 30 The date palm spider mite, Oligonychus afrasiaticus (McGregor), is one of the most important pests of date palms in Iran. Currently, the application of chemical acaricides is the primary method to control this pest, and annually, a large amount of various types of these chemical pesticides is used against the date palm spider mite. Considering the environmental risks associated with chemical pesticides and the need for safer pest management approaches, this research investigated the acaricidal effects of plant-based compounds including Dayabon, Palizin, Tondexir, garlic ethanolic extract, Azadirachta indica oil, Eruca sativa oil and Raphanus raphanistrum oil; these were compared with abamectin, one of the most commonly used chemical acaricide against date palm spider mite in Bushehr province. Additionally, to assess the synergistic effect of plant oils, the combination of LC20 of these oils with the LC50 of other compounds was tested on the pest. The bioassay experiment showed that among the plant-based compounds, Tondexir and garlic ethanolic extract exhibited the highest and lowest acaricidal activity, with LC50 values of 1031.63 and 26955.74 µL/L, respectively. Furthermore, assessing the combination effect of plant oils with other compounds demonstrated that the combination of Azadirachta indica oil and Eruca sativa oil with all compounds resulted in synergistic effects on the mortality of date palm spider mites. The results of this study reveal that some plant-based compounds and oils have high potential to be used in integrated management programs for this pest; following additional experiments under field conditions, they may serve as promising alternatives to chemical acaricides. کنه تارتن خرما، Oligonychus afrasiaticus (McGregor) یکی از مهم‌ترین آفات خرما در ایران می‌باشد. در حال حاضر استفاده از کنه‌کش‌های شیمیایی اصلی‌ترین روش کنترل این آفت بوده و سالیانه حجم زیادی از انواع مختلف این سموم شیمیایی علیه کنه تارتن خرما به کار برده می‌شود. با توجه به مخاطرات زیست محیطی آفت‌کش‌های شیمیایی و لزوم به کارگیری روش‌های کم خطرتر برای مدیریت این آفت، در این پژوهش اثر کنه‌کشی ترکیبات گیاهی دایابون، پالیزین، تنداکسیر، عصاره اتانولی سیر، روغن آزادیراختین، روغن منداب و روغن ترب وحشی مورد بررسی قرار گرفت و با ترکیب شیمیایی آبامکتین، به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین آفت‌کش‌ها علیه کنه تارتن خرما در استان بوشهر، مقایسه شدند. همچنین به منظور سنجش اثر سینرژیستی روغن‌های گیاهی، میزان کشندگی ترکیب LC20 هر کدام از این سه روغن با LC50 سایر ترکیبات روی این آفت مورد آزمون قرار گرفت. نتایج آزمایش زیست‌سنجی نشان داد که از بین ترکیبات گیاهی، تنداکسیر و عصاره اتانولی سیر با دز کشنده 50% (LC50) 63/1031 و 74/26955 میکرولیتر بر لیتر به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان کنه‌کشی بودند. همچنین نتایج سنجش اثر اختلاط روغن‌های گیاهی با سایر ترکیبات نشان داد که ترکیب روغن‌های آزادیراختین و منداب با تمامی ترکیبات منجر به اثر سینرژیستی آنها در کشندگی علیه کنه تارتن خرما می‌شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که برخی از ترکیبات گیاهی و روغن‌ها از پتانسیل بالایی برای استفاده در برنامه مدیریت تلفیقی این آفت برخوردار هستند و پس از انجام آزمایش‌های تکمیلی در شرایط باغی، می‌توانند به عنوان جایگزین امید بخش کنه‌کش‌های شیمیایی مطرح شوند.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_131982_7c552fcce7501586aacdfbde6fbf04e3.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 07 25 The effect of the smart system enhancing the overwintering performance of bees on overwintering index and honey production traits of honey bee (Apis mellifera) colonies تاثیر سیستم هوشمند تقویت کننده توان زمستانگذرانی زنبورها روی صفات شاخص زمستانگذرانی و تولید عسل کلنی‏ های زنبورعسل (Apis mellifera) 455 464 134020 10.22034/jesi.45.3.11 EN Ataollah Rahimi Animal Science Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Sanandaj, Iran Saleh Salehi Animal Science Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Sanandaj, Iran 0000-0001-7834-2746 Naser Tajabadi Department of Honeybee, Animal Science Research Institute of Iran, Agricultural Research, Edcucation and Extention Organization (AREEO), Karaj, Iran Journal Article 2024 10 19 The present study aimed to investigate the effect of the smart system enhancing the overwintering performance of bees on in overwintering index and honey production traits of honey bee colonies in the climatic conditions of Kurdistan province from February 2022 to May 2024. This research was designed and implemented in the form of a completely randomized design with three treatments (including: the first treatment of honeybee colonies with the smart system enhancing with a wooden protector, the second treatment of honeybee colonies with the smart system enhancing with a concrete protector and the third treatment of honeybee colonies without the smart system enhancing as a control) and 7 replications. Experimental colonies were homogenized in terms of queen age, population (adults and brood) and hive type in April to September 2022 before conducting the experiment. Variance analysis results of the data obtained from the present study showed that the installation of the smart system enhancing the overwintering performance of bees had a significant effect on overwintering index and honey production trait of the studied honey bee colonies (p<0.01). Based on the mean comparison results, the highest average wintering index and honey production traits with an average of 6.11 and 20.26 kg, respectively, are related to honey bee colonies with the smart system enhancing the overwintering performance of bees with a concrete protector, and the lowest with an average of 65. 2 and 7.98 kg were related to the control treatment. According to the findings of the present research, the use of the smart system enhancing the overwintering performance of bees with a concrete protector can be suggested to reduce winter losses, increase colony production and also reduce temperature fluctuations in the early months of the year inside the colony in Kurdistan province and other neighboring provinces with similar climatic conditions. زمستانگذرانی و تلفات زمستانه، یکی از بزرگ‏ترین چالش‏ها برای کلنی‌های زنبورعسل و زنبورداران در مناطق سردسیر و معتدل جهان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سیستم هوشمند تقویت‌کننده توان زمستانگذرانی زنبورها روی صفات شاخص زمستانگذرانی و تولید عسل کلنی‌های زنبورعسل در شرایط آب و هوایی استان کردستان طی بازه‌ زمانی اسفند ماه سال 1400 الی خرداد ماه سال 1403 انجام شد. این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار (تیمار اول کلنی‌های زنبورعسل دارای سیستم هوشمند تقویت‌کننده توان زمستانگذرانی زنبورها با محافظ المنت چوبی، تیمار دوم کلنی‌های زنبورعسل دارای سیستم هوشمند تقویت‌کننده توان زمستانگذرانی زنبورها با محافظ المنت بتنی و تیمار سوم کلنی‌های زنبورعسل بدون سیستم هوشمند تقویت کننده توان زمستانگذرانی زنبورها به عنوان شاهد) و هر تیمار با هفت تکرار طراحی و اجرا شد. قبل از اجرای آزمایش، کلنی‌های آزمایشی از لحاظ سن ملکه، جمعیت (نوزادان و بالغین) و نوع کندو در اردیبهشت الی مهر ماه سال 1401 همسان سازی شدند. نتایج تجزیه واریانس داده‌های به‌دست آمده از مطالعه حاضر نشان داد که نصب سیستم هوشمند تقویت‌کننده توان زمستانگذرانی زنبورها تأثیر معنی‌داری روی صفات شاخص زمستانگذرانی و تولید عسل کلنی‏های زنبورعسل مورد مطالعه داشته است (01/0< p). براساس نتایج مقایسه میانگین‌ها، بیشترین میانگین صفات شاخص زمستانگذرانی و تولید عسل به ترتیب با میانگین 11/6 و 26/20 کیلوگرم مربوط به کلنی‌های زنبورعسل دارای سیستم هوشمند تقویت کننده توان زمستانگذرانی زنبورها با محافظ المنت بتنی و کمترین آن با میانگین 65/2 و 98/7 کیلوگرم مربوط به تیمار شاهد بود. بر همین اساس، می‌توان استفاده از سیستم هوشمند تقویت کننده توان زمستانگذرانی زنبورها با محافظ المنت بتنی را برای کاهش تلفات زمستانه، افزایش تولید عسل کلنی‏ها و همچنین کاهش نوسانات دمایی در ماهای ابتدایی سال در کلنی‌های زنبورعسل در استان کردستان و سایر استان‌های همجوار که شرایط آب و هوایی مشابهی دارند، توصیه کرد.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134020_e08e029cc0b7fdc6b33706cf8e309103.pdf

Entomological Society of Iran Journal of Entomological Society of Iran 0259-9996 45 3 2025 08 01 The possibility of using artificial oviposition substrates for mass rearing of Sesamia cretica and S. nonagrioides (Lep.: Noctuidae) under laboratory condition امکان به‌کارگیری بسترهای مصنوعی تخم‌ریزی برای پرورش انبوه ساقه‌خوارهای Sesami cretica وS. nonagrioides (Lep.: Noctuidae) در شرایط آزمایشگاهی 465 477 134094 10.22034/jesi.45.3.12 EN Afrooz Farsi Plant Protection Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran Hossein Ranjbar Aghdam Iranian Research Institute of Plant Protection, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran Journal Article 2025 01 10 Successful mass rearing of Telenomus busseolae Gahan relies on the large-scale production of Sesamia spp. eggs, in Iran. The present study aimed to investigate the effect of artificial substrates (filter paper, parafilm, wax paper, and cellophane) in both dry and wet form, on the oviposition of S. cretica Lederer and S. nonagrioides Lefebvre as the main treatments, with and without an oviposition stimulant compared to sugarcane stem (shoot) as the control treatment, across 20 replications in a completely randomized design. Each artificial substrate was soaked with 1 ml. of corn leaf extract (oviposition stimulant) and placed in a container of water. All experiments were conducted at 27±1°C, 50±10% RH, and a photoperiod of 16:8 h (L:D). Based on the results obtained, the highest egg-laying for S. cretica and S. nonagrioides were observed in natural host (sugarcane shoot) with 156.92± 5.934 and 324.89± 15.274 eggs per female, respectively. Two artificial substrates, moist cellophane and parafilm (with the oviposition stimulant), were grouped together in terms of fecundity, following the natural host treatment with 71.3± 2.019 and 64.95±1.609 eggs per female in S. cretica and 142.6± 3.260 and 136.65± 3.546 eggs per female in S. nonagrioides, respectively. The cellophane substrate, due to its lower adhesion, easier application, and lower cost compared to parafilm, is more efficient egg-laying substrate for moths. Overall, despite the problems of using natural substrates, for the mass rearing of Sesamia spp. in insectarium, the use of the sugarcane shoots during mating and egg-laying stages is superior to artificial substrates. However, if access to natural host shoots, was not possible, especially in laboratory studies, a moist cellophane substrate with corn leaf extract would serve as a suitable alternative. The results of this research can facilitate the mass rearing of Sesamia spp. under laboratory condition and in insectariums. در ایران، پرورش انبوه موفق زنبور Telenomus busseolae Gahan، به تولید انبوه تخم‌ گونه‌های Sesamia spp.، وابسته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان جایگزینی بسترهای مصنوعی (کاغذ صافی، پارافیلم، کاغذ روغنی و سلفون) به دو صورت خشک و مرطوب برای تخم‌ریزی گونه‌های S. cretica Lederer و S. nonagrioides Lefebvre به عنوان تیمارهای اصلی به‌ترتیب همراه با محرک تخم‌ریزی و بدون آن در مقایسه با ساقه نیشکر (شوت) به عنوان تیمار شاهد در 20 تکرار و در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. هر بستر مصنوعی با یک میلی‌لیتر عصارة برگ ذرت (محرک تخم‌ریزی) آغشته و در ظرف حاوی آب قرار داده شد. تمامی آزمایش‌ها در دمای 1±27 درجة سلسیوس، رطوبت نسبی10±50 درصد و دورة نوری 8: 16 ساعت (تاریکی: روشنایی) انجام شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده، بیشترین تخم‌ریزی گونه‌هایS. cretica و S. nonagrioides، به‌ترتیب به‌ میزان 934/5±92/156و 274/15±89/324 تخم به ازای هر ماده روی شوت نیشکر مشاهده شد. دو بستر سلفون و پارافیلم مرطوب همراه با عصارة برگ ذرت به‌ترتیب به میزان 019/2±3/71 و 609/1±95/64 تخم به ازای هر ماده در گونةS. cretica و 260/3±6/142 و 546/3±65/136 تخم به ازای هر ماده در گونة S. nonagrioides، در یک گروه و بعد از میزبان طبیعی قرار گرفتند. از سوی دیگر، بستر سلفون به-دلیل چسبندگی کمتر، کاربرد آسان‌تر و هزینه کمتر نسبت به پارافیلم کارایی بیشتری برای تأمین بستر تخم‌ریزی شب‌پره-ها داشت. در مجموع، علی‌رغم مشکلات به کارگیری بسترهای طبیعی، به ‌منظور پرورش انبوه شب‌پره‌های Sesamia spp. در اینسکتاریوم، استفاده از شوت‌های نیشکر در مرحله تلاقی و تخم‌ریزی نسبت به بسترهای مصنوعی برتری دارد. ولی اگر دسترسی به شوت‌های میزبان طبیعی امکان‌پذیر نبود، به‌ویژه در مطالعات آزمایشگاهی، استفاده از بستر سلفون مرطوب همراه با عصارة برگ ذرت مناسب خواهد بود. نتایج این تحقیق می‌تواند در راستای تسهیل پرورش‌های انبوه ساقه‌خواران Sesamia spp. در شرایط آزمایشگاهی و اینسکتاریوم‌ها مؤثر باشد.

https://jesi.areeo.ac.ir/article_134094_577194d37398085944d7b92795428d2e.pdf