Document Type : Paper, English
Authors
1 Department of Entomology, Ar.C. Islamic Azad University, Arak, Iran
2 Department of Plant Protection, College of Agriculture & Natural Resources, Ilam University, Ilam, Iran
Abstract
Graphical Abstract
Keywords
Main Subjects
Article Title [Persian]
Authors [Persian]
سرخرطومی میوه خوار بلوط (Curculio glandium Marsham (Coleoptera: Curculionidae یکی از آفات جدی درختان بلوط در کوههای زاگرس در ایران است. در این مطالعه، از روشهای زمینآماری برای شبیهسازی مدلهای توزیع مکانی جهت مدیریت بهینه استفاده شد. منطقه مورد نظر (تنگه دالاب در استان ایلام، ایران) دارای مساحتی حدود ۸۵۰ هکتار است و برای این مطالعه، با توجه به شرایط منطقه، نزدیک به ۳۷۰ هکتار مورد مطالعه قرار گرفت. منطقه مورد نظر به شش طبقه ارتفاعی جغرافیایی تقسیم شد، از هر طبقه مساحتی حدود ۶۰ هکتار با تعداد ۳۰ درخت تعیین شد و طول و عرض جغرافیایی نیز مشخص گردید. نمونهبرداری ماهانه برای چهار میوه بلوط به عنوان واحد نمونهبرداری در سالهای 1401 و 1402 انجام شد. در آزمایشگاه، تعداد میوههای بلوط آلوده به آفت شمارش شدند. دادهها با استفاده از یکی از روشهای مناسب تبدیل دادهها (تبدیل لگاریتمی یا باکس-کاکس) نرمالسازی شدند. از روش اعتبارسنجی متقابل برای ارزیابی کارایی روشهای درونیابی استفاده شد. برای ارزیابی مدلها، ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) در نظر گرفته شد و دادهها با استفاده از نرمافزار GS+ نسخه 1/5 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در بررسی توزیع مکانی بلوطهای آلوده به سرخرطومی، پس از برازش دادههای حاصل از 12 مرحله نمونهبرداری، نه مورد با مدل کروی و سه مورد با مدل نمایی مطابقت داشتند. میزان وابستگی مکانی (C0/C0+C) در سال 1401 از 501/0 تا 981/0 و در سال 1402 از 501/0 تا 973/0 متغیر بود. علاوه بر این، در هر دو سال مورد مطالعه، بیشترین تراکم آفت در ارتفاع 1540-1600 متر از سطح دریا مشاهده شد. طبق نقشهها، تراکم جمعیت در منطقه جنوبی بیشتر از سایر مناطق جغرافیایی بود و منطقه شمالی کمترین تراکم را داشت. نتایج این مطالعه نشان داد که با استفاده از زمینآمار، میتوان نمونهبرداری موفقیتآمیزی از آفات جنگلی، بهویژه سرخرطومی بلوط، انجام داد. در توسعه سیستمهای مدیریت آفات، برنامههای هشدار اولیه و ردیابی بسیار مهم هستند. مدیریت مکان ویژه آفت، راهکار مناسبی برای دستیابی به عملیات کنترل است. نتایج این مطالعه میتواند برای پایش و کنترل بهینه سرخرطومی بلوط در جنگلهای بلوط مورد استفاده قرار گیرد
Keywords [Persian]
© 2026 by Author(s), Published by the Entomological Society of Iran
This Work is Licensed under Creative Commons Attribution-Non-Commercial 4.0 International Public License.
Send comment about this article